VN-Index bước vào tháng 9: Cửa 1.900 điểm rộng hơn, nhưng tiền có theo kịp?

Tháng 8 đổi trạng thái, VN-Index lấy lại gần 100 điểm

Tháng 8 khép lại bằng một trong những nhịp đảo chiều đáng chú ý của thị trường chứng khoán Việt Nam. VN-Index có thời điểm lùi xuống 1.726,69 điểm trong phiên 20/8, trước khi tăng liên tiếp 6 phiên, vượt trở lại mốc 1.800 điểm và kết tháng tại 1.832,12 điểm. Sau 20 phiên giao dịch, chỉ số tăng 96,34 điểm, tương đương 5,55% so với cuối tháng 7.

Diễn biến trong tháng cho thấy thị trường trải qua hai trạng thái khá rõ. Sau nhịp hồi đầu tháng nhưng chưa đủ mạnh để vượt vùng 1.800 điểm, VN-Index quay lại kiểm định vùng 1.730 điểm. Từ giữa tháng, lực cầu cải thiện rõ rệt, giúp chỉ số thoát khỏi vùng điều chỉnh và tăng tốc trong những phiên cuối tháng.

Đáng chú ý, đà tăng không diễn ra đồng đều. VN-Index ghi nhận 14 phiên tăng và 6 phiên giảm, trong khi HNX-Index có 10 phiên tăng và 10 phiên giảm, kết tháng tại 284,77 điểm, tăng khoảng 5% so với cuối tháng 7. Chênh lệch này cho thấy dòng tiền phục hồi tập trung nhiều hơn vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn trên HoSE.

Thanh khoản lại chưa hoàn toàn xác nhận sức mạnh của nhịp tăng. Giá trị giao dịch bình quân trên HoSE trong 20 phiên đạt khoảng 17.300 tỷ đồng/phiên, còn HNX khoảng 855 tỷ đồng/phiên. Đáng chú ý, thanh khoản không tăng tương ứng với tốc độ phục hồi của chỉ số.

Giá trị giao dịch bình quân trên HoSE lần lượt ở mức khoảng 18.200 tỷ đồng/phiên trong tuần đầu tháng, 17.215 tỷ đồng trong tuần thứ hai, 15.100 tỷ đồng trong tuần thứ ba, trước khi tăng lên khoảng 18.800 tỷ đồng trong tuần cuối.

Như vậy, dòng tiền có cải thiện vào thời điểm thị trường bứt phá nhưng chưa cho thấy sự mở rộng mạnh và liên tục trên toàn thị trường. Đây là một trong những điểm cần lưu ý khi đánh giá khả năng duy trì xu hướng tăng trong tháng 9.

Cơ cấu đóng góp điểm số càng cho thấy vai trò nổi bật của nhóm vốn hóa lớn. Nhóm bất động sản đóng góp khoảng 48,7 điểm cho VN-Index, trong đó riêng VIC đóng góp 32,1 điểm, VHM 9,2 điểm và VRE 2,3 điểm. Nhóm ngân hàng đóng góp thêm khoảng 36,6 điểm, với TCB, VPB, MBB và HDB là những cổ phiếu đáng chú ý.

Hai nhóm này đóng góp khoảng 85 điểm, tương đương gần 90% mức tăng của VN-Index trong tháng.

Điều này không đồng nghĩa thị trường chỉ tăng nhờ một số cổ phiếu. Nhiều nhóm ngành vẫn ghi nhận mức tăng tích cực, như hàng và dịch vụ công nghiệp tăng 9,7%, dầu khí tăng 8,1%, công nghệ thông tin tăng 8,2%, bán lẻ tăng 9,2%, trong khi dịch vụ tài chính tăng 2,6%. Tuy nhiên, xét về khả năng tác động lên chỉ số, sức ảnh hưởng vẫn tập trung đáng kể ở nhóm vốn hóa lớn.

Dòng vốn ngoại cũng có dấu hiệu bớt gây sức ép. Tính chung tháng 8, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 1.644 tỷ đồng, trong đó HoSE bị bán ròng khoảng 1.645 tỷ đồng, còn HNX được mua ròng khoảng 71 tỷ đồng.

Đáng chú ý, hoạt động của khối ngoại có sự thay đổi theo từng tuần. Sau khi mua ròng mạnh trong tuần đầu tháng, nhà đầu tư nước ngoài chuyển sang bán ròng trong hai tuần giữa tháng, trước khi quay lại mua ròng hơn 1.000 tỷ đồng trong tuần cuối.

Nhìn tổng thể, tháng 8 đã đưa VN-Index từ trạng thái điều chỉnh sang phục hồi mạnh. Tuy nhiên, tốc độ tăng của điểm số đang nhanh hơn mức độ mở rộng của dòng tiền. Điều này đặt ra câu hỏi về sức bền của lực cầu khi chỉ số bước vào vùng giá cao hơn.

1.900 điểm là phép thử về sức bền của dòng tiền

Sau nhịp phục hồi mạnh, nền tảng kỹ thuật đang mở ra khả năng VN-Index trở lại vùng đỉnh lịch sử quanh 1.900 điểm.

Ông Phan Tấn Nhật, Chuyên gia cao cấp Chiến lược thị trường chứng khoán SHS, đánh giá việc VN-Index vượt đường xu hướng giảm nối các vùng giá cao nhất của tháng 5, 6 và 7/2026 là tín hiệu tích cực, mở ra khả năng chỉ số hướng trở lại vùng đỉnh.

Kỳ vọng nâng hạng thị trường, kế hoạch thoái vốn tại doanh nghiệp nhà nước, áp lực bán ròng của khối ngoại giảm và mặt bằng lãi suất tiến gần vùng đỉnh được xem là những yếu tố có thể hỗ trợ thị trường.

Tuy nhiên, diễn biến trong tháng 8 cho thấy kỳ vọng tích cực chưa đồng nghĩa với việc thị trường đã có đủ dòng tiền để hình thành một xu hướng tăng bền vững.

Kịch bản tháng 9 của Chứng khoán BSC cũng phản ánh sự giằng co này. Ở kịch bản tích cực, khi kỳ vọng nâng hạng kích hoạt dòng tiền mới từ cả nhà đầu tư trong nước và quốc tế, lãi suất giảm dần và không xuất hiện cú sốc lớn về địa chính trị hay thuế quan, VN-Index có thể hướng tới 1.930 điểm, với xác suất 30%.

Trong khi đó, kịch bản có xác suất cao nhất, ở mức 55%, là thị trường tiếp tục phân hóa và giằng co trong biên độ rộng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc dòng vốn của các quỹ chủ động chưa tham gia đáng kể trong khi lãi suất chưa giảm.

Vì vậy, bài toán của tháng 9 không đơn thuần là VN-Index có thể chạm 1.900 hay 1.930 điểm. Quan trọng hơn là thị trường sẽ tìm thấy nguồn cầu mới ở đâu để hấp thụ lượng cung tại vùng giá cao.

Nếu câu chuyện nâng hạng chuyển hóa thành dòng vốn thực tế, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao nhiều khả năng tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Theo đánh giá của chuyên gia BSC, nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước đáng chú ý nhờ quy mô vốn hóa, thanh khoản, tăng trưởng tín dụng và khả năng được định giá lại khi quá trình tái cấu trúc, thoái vốn được thúc đẩy.

Ở chiều ngược lại, dòng tiền trong nước cần thêm những câu chuyện tăng trưởng đủ thuyết phục để mở rộng độ rộng thị trường. Đầu tư công, vật liệu xây dựng, tiêu dùng và các nhóm hưởng lợi từ chu kỳ tăng trưởng của nền kinh tế có thể trở thành những mảnh ghép quan trọng.

Đây cũng là ranh giới giữa một nhịp hồi mạnh và một xu hướng tăng bền vững. Nếu dòng tiền tiếp tục tập trung vào một số cổ phiếu có khả năng kéo chỉ số, VN-Index vẫn có thể tăng nhưng độ bền của xu hướng sẽ trở thành dấu hỏi. Ngược lại, khi dòng tiền lan tỏa sang các nhóm có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng, mặt bằng giá mới sẽ có cơ sở vững chắc hơn.

Định giá vì thế bắt đầu trở thành biến số quan trọng. P/E của VN-Index từng giảm xuống khoảng 11,7-12 lần tại vùng thấp của nhịp điều chỉnh tháng 8, trước khi tăng lên khoảng 12,46 lần khi thị trường hồi phục. Dù vẫn thấp hơn mức bình quân 10 năm khoảng 15,32 lần, khoảng đệm định giá đã thu hẹp đáng kể so với vùng 1.720 điểm.

Theo ông Phan Tấn Nhật, với vốn hóa thị trường khoảng 425 tỷ USD, tương đương khoảng 83% GDP năm 2025, mặt bằng định giá hiện tại không còn ở vùng quá hấp dẫn. Khi đó, tăng trưởng lợi nhuận sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố mặt bằng giá, thay vì chỉ dựa vào sự cải thiện của tâm lý nhà đầu tư.

Bước vào tháng 9, VN-Index có cơ sở để duy trì xu hướng tích cực, nhưng nhiều khả năng thị trường sẽ phân hóa mạnh hơn thay vì tăng đồng thuận. Áp lực bán của khối ngoại giảm, thanh khoản được cải thiện và dòng tiền mở rộng khỏi nhóm dẫn dắt sẽ là những điều kiện quan trọng để chỉ số kiểm định lại vùng đỉnh.

Lam Anh