Lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh

Hồi tháng 4, 46 ngân hàng thương mại đã thống nhất thực hiện chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay. Đến tháng 8, nhiều ngân hàng tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi, trong đó một số nhóm khách hàng được hưởng mức lãi suất thấp hơn 1-2 điểm phần trăm.

Tại cuộc làm việc gần đây với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các tổ chức tín dụng, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu điều hành lãi suất, tỷ giá và tín dụng chủ động, linh hoạt; đồng thời đề nghị các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất và giảm thực chất lãi suất cho vay.

Tuy nhiên, thị trường tiền tệ gần đây xuất hiện những biến động đáng chú ý. Ngày 21/9, lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng tăng lên 7%/năm, cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với cuối tuần trước.

Trước đó, lãi suất qua đêm từng giảm xuống khoảng 1,5-1,6%/năm trong tuần đầu tháng 9. Việc lãi suất tăng mạnh trong thời gian ngắn cho thấy trạng thái thanh khoản ngắn hạn giữa các tổ chức tín dụng có thể thay đổi nhanh theo nhu cầu vốn.

Lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng không phải mức lãi suất người dân hay doanh nghiệp trực tiếp trả. Tuy nhiên, đây là một trong những chỉ báo quan trọng phản ánh trạng thái vốn ngắn hạn của hệ thống ngân hàng.

Cạnh tranh huy động gia tăng

Trong khi lãi suất liên ngân hàng biến động, mặt bằng lãi suất huy động cũng đang có sự phân hóa rõ rệt.

Theo số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối quý II/2026, tiền gửi thanh toán của cá nhân tại các ngân hàng còn hơn 1,2 triệu tỷ đồng, giảm gần 130.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 10% so với cùng kỳ năm trước.

Tiền gửi không kỳ hạn thường có chi phí vốn thấp hơn đáng kể so với tiền gửi có kỳ hạn. Vì vậy, khi nguồn vốn này suy giảm, các ngân hàng có thể phải tăng cường huy động tiền gửi kỳ hạn để bổ sung nguồn vốn.

Khảo sát thị trường cho thấy một số ngân hàng đang áp dụng mức lãi suất huy động thực tế trên 9%/năm trong những điều kiện nhất định. NCB đang chào mức 9,35%/năm đối với tiền gửi online; GPBank ở mức 9,1-9,3%/năm; Vikki Bank 9,2%/năm; SHB 9,1%/năm và MBV 9,04%/năm.

Một số ngân hàng khác như VPBank, OCB, BaoVietBank và Sacombank cũng đưa ra mức lãi suất quanh 9%/năm đối với một số sản phẩm, kỳ hạn hoặc điều kiện tiền gửi nhất định.

Những mức lãi suất này không đại diện cho toàn bộ mặt bằng huy động của hệ thống, nhưng cho thấy cuộc cạnh tranh thu hút nguồn tiền gửi đang diễn ra rõ hơn tại một số tổ chức tín dụng.

Tín dụng tăng nhanh hơn huy động

Một trong những nguyên nhân khiến cạnh tranh huy động được chú ý là khoảng cách giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và tiền gửi.

Tính đến ngày 3/9, tín dụng toàn hệ thống tăng 9,98% so với đầu năm, trong khi huy động vốn tăng 8,33%. Như vậy, tốc độ tăng tín dụng cao hơn huy động khoảng 1,65 điểm phần trăm.

Khoảng cách này cho thấy nhu cầu sử dụng vốn đang tăng nhanh hơn tốc độ bổ sung nguồn tiền gửi. Trong trường hợp xu hướng tiếp tục kéo dài, các ngân hàng có thể phải tăng cường huy động vốn, đồng thời chủ động cân đối thanh khoản và chi phí vốn.

Diễn biến trên đặt thị trường tiền tệ trước bài toán cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, ổn định mặt bằng lãi suất và bảo đảm thanh khoản hệ thống.

Trong thời gian tới, diễn biến lãi suất liên ngân hàng, tốc độ tăng tiền gửi và tín dụng sẽ là những chỉ báo quan trọng để đánh giá áp lực nguồn vốn. Nếu nhu cầu tín dụng tiếp tục tăng nhanh trong khi tiền gửi cải thiện chậm, cạnh tranh huy động có thể tiếp tục gia tăng tại một số ngân hàng.

Lam Anh